Psychatria

Treść urojeń może być w paranoi bardzo bogata i różnorodna, np. ksobna, prześladowcza, hipochondryczna, erotyczna, pieniacza, reform. i wynalazków, religijna, zazdrości małżeńskiej, genealogiczna i inne. Współcześnie uważa się, że istnieje tzw. prawdziwa przewlekła paranoja, zaliczana do psychoz endogennych, a więc do psychoz o nadal nie znanej etiologii, i wiele różnorodnych tematycznie psychoz paranoicznych, powstałych pod wpływem czynników urazowopsychicznyeli, pod wpływem niezwykłych przeżyć (geneza reaktywna powstania psychozy) wreszcie w przebiegu innego, najczęściej somatycznego schorzenia (paranoja objawowa). Tak zwana paranoja prawdziwa, endogenna różni się od psychoz paranoicznych przewlekłością procesu i stałym postępującym rozwojem treści-urojeniowych i w myśl nich zmienionym postępowaniem chorego. Paranoja endogenna przebiega pod dwoma postaciami: jako sensytywna i prześladowcza. Leczenie paranoi jest problemem niezwykle trudnym. Chorzy w zasadzie odmawiają zgody na leczenie szpitalne, są,bowiem ustosunkowani zupełnie bezkrytycznie do swej patologicznie zmienionej aktywności psychicznej. Zgoda rodziny lub odpowiednie postępowanie prawne dopiero umożliwia umieszczenie chorego na oddziale psychiatrycznym i poddanie go leczeniu. Leczenie to w okresie wstępnym jest zawsze biologiczne^, psychofarmakologiczne. Dzięki rozwojowi psychofarmakologii uzyskuje się obecnie znacznie lepsze wyniki w leczeniu paranoi endogennej niż reaktywnej. Preparaty farmakologiczne są w stanie stłumić aktywność patologiczną, podczas gdy usunięcie czynników sytuacyjno-reaktywnych wywołujących psychozę jest często wręcz niemożliwe. Ogólnie ocenia się, że wyleczenie z paranoi jest trudne, a nawet według niektórych klinicystów niemożliwe. Psychoza ta nadal uchodzi za nieuleczalną.