Schizofrenia katatoniczna
Jest to postać schizofrenii, w której dominują przejawy patologiczne w zakresie sfery ruchowej chorego, występujące obok osiowych objawów schorzenia. Zaburzenia napędu psychoruchowego w katatonii pozwalają wyodrębnić z niej dwie podgrupy kliniczne: postać akinetyczną i hiperkinetyczną. W postaci akinetycznej chorzy znajdują się w stanie całkowitego lub częściowego osłupienia. Przebiegać ono może przy zachowaniu jasnej świadomości, jak również w stanie świadomości zmienionej, najczęściej onejroidalnie. Stanowi osłupienia towarzyszą objawy negatywizmu, mu-tyzmu, objaw ryjka (ułożenie warg) i poduszki katatonicznej. Badanie siły i napięcia mięśniowego wykazuje giętkość lub sztywność woskową. Chorzy z zasady odmawiają przyjmowania posiłków, zanieczyszczają się. W postaci hiperkinetycznej obserwuje się ostre stany pobudzeń chorych. Są to klasyczne stany pobudzeń ruchowych. Pobudzenia te nie mają uwarunkowań w określonej aktywności psychicznej - są eksplozjami energii. Wyrażają się w czynach impulsywnych, gwałtownych wyładowaniach ruchowych, którym towarzyszą często perseweracje i stereotypie słowne i ruchowe, werbigeracje, wreszcie zjawiska echolalii i echokinezy. Formy akinetyczne i hiperkinetyczne mogą się zmieniać i wzajemnie zastępować w przebiegu procesu chorobowego. Rokowanie w katatonii jest pomyślniejsze niż w innych postaciach schizofrenii, jest bowiem katatonia podatniejsza na leczenie, występują nawet w jej przebiegu spontaniczne remisje. W ciągu życia chorego postać katatoniczna może przechodzić w inne postacie kliniczne psychozy schizofrenicznej.